Japonya Sağlık Politikası ve Türkiye ile Karşılaştırmalı Analizi

Japonya Sağlık Politikası ve Türkiye ile Karşılaştırmalı Analizi

Japonya, yüksek yaşam beklentisi ve düşük bebek ölüm oranları gibi göstergelerle sağlık politikalarında dünyanın “altın standartlarından” biri olarak kabul edilir. Sistem, “herkes için, her yerde, her zaman” ilkesiyle işleyen, erişilebilir ve sürdürülebilir bir yapı üzerine kurulmuştur.

1. Japonya Sağlık Sisteminin Temel Dinamikleri

1961 yılında hayata geçirilen Evrensel Sağlık Sigortası (Kaihoken) sistemi, Japon sağlık politikasının omurgasını oluşturur. Sistem, zorunlu katılım esasına dayanır ve şu şekilde işler:

• Sigorta Yapısı:
  • Çalışanlar: İşveren ve çalışanın ortak prim ödediği sigorta sistemine (Shakai Hoken) dahildir.
  • Serbest Meslek ve Diğerleri: Yerel yönetimler tarafından idare edilen Ulusal Sağlık Sigortası’na (Kokumin Kenko Hoken) tabidir.
  • Not: Düşük gelirli vatandaşların primleri devlet tarafından sübvanse edilir.
• Maliyet Paylaşımı (Katkı Payı):

Sağlık hizmetleri ücretsiz değildir ancak maliyetler makul seviyede tutulur. Genel nüfus, tıbbi masrafların %30’unu cebinden öderken (katkı payı), kalan %70 sigorta tarafından karşılanır. Okul öncesi çocuklar ve 70-74 yaş arası yaşlılar için katkı payı %20, 75 yaş üstü için ise %10’dur.

• Koruyucu Hekimlik:

Tedavi edici hizmetlerden ziyade, hastalığı önlemeye odaklanılır. Yıllık düzenli sağlık taramaları (Ningen Dock) ve kanser tarama programları yaygın ve teşvik edicidir.

• Mevcut Zorluklar:

Dünyanın en yaşlı nüfusuna sahip olan Japonya’da (“Süper Yaşlı Toplum”), artan bakım maliyetleri ve kırsal bölgelerdeki doktor eksikliği, sistemin sürdürülebilirliği üzerindeki en büyük baskı unsurlarıdır.

2. Karşılaştırmalı Analiz: Japonya ve Türkiye

Farklı coğrafi ve demografik yapılara sahip olsalar da, Japonya ve Türkiye sağlık sistemleri “sosyal devlet” anlayışı gereği benzer hedeflere sahiptir. Türkiye’nin 2003 yılındaki Sağlıkta Dönüşüm Programı ve Genel Sağlık Sigortası (GSS) hamlesi, sistemi Japonya’daki kapsayıcılık seviyesine yaklaştırmıştır.

Türkiye Sağlık Sistemi Özeti:

Türkiye’de sağlık hizmetleri, kamu, üniversite ve özel sektörün karma yapısıyla sunulur. GSS kapsamındaki vatandaşlar, devlet hastanelerinden ücretsiz veya çok düşük maliyetle yararlanabilirken, özel sektörden de fark ücreti ödeyerek hizmet alabilirler.

Benzerlikler:

• Evrensel Kapsayıcılık: Her iki ülke de vatandaşlarının neredeyse tamamını sigorta şemsiyesi altına almayı başarmıştır.
• Kamu Finansmanı: Sağlık harcamalarının büyük bir kısmı devlet ve sosyal güvenlik kurumları tarafından finanse edilir.
• Önleyici Sağlık: Aşılama programları, anne-çocuk sağlığı takibi ve periyodik taramalar her iki ülkede de öncelikli politikalardır.

Temel Farklılıklar:

Özellik	Japonya	Türkiye
Ödeme Modeli	Hastalar her kurumda (kamu/özel fark etmeksizin) standart %30 katkı payı öder.	Devlet hastaneleri genellikle ücretsizdir. Özel hastanelerde ise değişken katkı payları (fark ücreti) alınır.
Demografi	Yaşlı nüfus odaklıdır. Kronik hastalık yönetimi ve yaşlı bakımı sistemin merkezindedir.	Genç nüfus ağırlıklıdır (hızla yaşlansa da). Anne-çocuk sağlığı ve acil servis hizmetleri yoğun talep görür.

 

Hastane Erişimi 

 “Serbest Erişim” (Free Access) sistemi vardır. Sevk zinciri zorunluluğu olmadan herhangi bir uzmana gidilebilir. | Aile hekimliği sistemi güçlendirilmiş olsa da, hastanelere doğrudan başvuru yoğunluğu devam etmektedir. 

 

Japonya ve Türkiye, “sağlığa erişim hakkı” konusunda başarılı modeller sergileyen iki ülkedir. Japonya, yaşlanan nüfusuna rağmen finansal sürdürülebilirliği korumaya çalışırken; Türkiye, genç nüfusunun dinamik ihtiyaçlarını karşılamak ve hizmet kalitesini standardize etmek üzerine yoğunlaşmaktadır. İki ülke arasındaki temel ayrım, demografik yapının getirdiği ihtiyaçlar ve hasta katılım payı (finansman) modellerinde yatmaktadır.